Pitch & putt in Nederland: waar je speelt zonder GVB

Je hoeft geen golfvaardigheidsbewijs te halen om een rondje golf te spelen. Op pitch & putt-banen, shortgolfbanen en country golf-banen kun je gewoon binnenlopen, een stick pakken en negen holes spelen, zonder lidmaatschap en zonder examen. Het bewijs dat je nodig hebt om op een volwaardige golfbaan te mogen spelen heet tegenwoordig trouwens niet meer GVB, maar NGF-baanpermissie. Op de banen in dit stuk heb je dat label niet nodig.

Wat is pitch & putt precies?

Pitch & putt is golf in het klein. De holes zijn kort, meestal par 3, en gebouwd om twee dingen te oefenen die de naam al verraadt: de pitch, een korte benadering naar de green, en de putt, de slag op de green zelf. Golfnet.nl omschrijft pitch & putt als een vorm van golf die juist bedacht is voor beginners en voor spelers zonder golfvaardigheidsbewijs. Geen lange holes waar een verdwaalde bal een parkeerplaats of een andere fairway kan raken, dus geen noodzaak om eerst te bewijzen dat je enigszins recht kunt slaan.

Waarom heb je hier geen NGF-baanpermissie nodig?

De NGF-baanpermissie, het vroegere GVB, bestaat om andere golfers op een volwaardige baan te beschermen tegen een bal die alle kanten op vliegt. Golf.nl maakt in zijn uitleg over de weg van beginner naar handicap 54 nadrukkelijk onderscheid tussen oefenen op pitch & putt- en shortgolfbanen en spelen op een volwaardige baan: op de korte banen is het risico klein genoeg om iedereen toe te laten, ook zonder enige ervaring. In de meest gestelde vragen op golf.nl over starten met golf komt die vraag dan ook terug: waar kun je terecht als je nog geen baanpermissie hebt. Wie na een lange pauze weer wil beginnen, kan voor dezelfde korte banen kiezen. Golf.nl's gids over de rentree in golf wijst spelers die weer willen instappen op diezelfde laagdrempelige opties, los van de vraag of hun oude GVB nog geldig is.

Shortgolf en country golf: andere naam, zelfde vrijheid

Pitch & putt is niet de enige vorm zonder drempel. Shortgolf is in de praktijk hetzelfde idee: korte holes, geen baanpermissie nodig, en vaak een manier om alvast te wennen aan een volledige ronde voor wie later wel naar een grote baan wil. Country golf gaat nog losser te werk: vaak georganiseerd vanuit een lokale vereniging in plaats van een traditionele golfclub, en precies zo toegankelijk voor wie nog nooit een club heeft vastgehouden als voor wie allang golft maar gewoon een ontspannen rondje wil.

Welke banen vind je in Nederland?

Verspreid over het land staan tientallen van dit soort banen, van klein lokaal initiatief tot vaste vereniging. Een paar voorbeelden die golf.nl in zijn eigen overzicht van banen en clubs vermeldt: Pitch & Putt in Doetinchem, Golfplezier in Twente, Shortgolf in Swifterbant en de Vereniging Country Golf in Ees. Vier verschillende provincies, vier verschillende namen, maar hetzelfde idee: negen holes spelen zonder dat iemand naar je baanpermissie vraagt. Golf.nl's eigen baanzoeker geeft het meest actuele overzicht, want dit soort kleine banen opent, verhuist of verandert van naam sneller dan een grote golfclub dat doet.

Wat kost een rondje, en wat heb je nodig?

Je betaalt per rondje, niet per jaar. Dat bedrag heet een greenfee, en het verschilt flink per baan: een kleine pitch & putt rekent doorgaans fors minder dan een volwaardige 18-holes baan, al bepaalt elke locatie zelf zijn tarief en eventuele seizoenskorting. Wat je nodig hebt is minimaal: golfnet.nl adviseert voor een potje pitch & putt vooral comfortabele kleding en sportschoenen, specifieke kledingvoorschriften gelden er niet. Golf.nl voegt daaraan toe dat je op veel golfbanen als beginner ook gewoon clubs kunt huren, zodat je niet meteen een eigen set hoeft aan te schaffen. Wil je precies weten wat een greenfee inhoudt en hoe de bedragen door Nederland en België uiteenlopen, dat hebben we apart uitgezocht.

Voor wie liever meteen voor een vaste prijs per maand speelt in plaats van per rondje te betalen, bestaan er ook zogeheten virtuele golfclubs: lidmaatschapsvormen zonder eigen thuisbaan die je handicapregistratie regelen en korting geven op greenfees en lessen. Golf.nl noemt ANWB Golf en GVN als de bekendste voorbeelden hiervan. Golfnet.nl beschrijft ANWB Golf specifiek als een manier om je slag te slaan richting de baanpermissie: een lidmaatschapsvorm die als opstap werkt, niet als vervanging ervan. Je kunt er dus voor kiezen om via zo'n lidmaatschap toe te werken naar een volwaardige baan, of om gewoon op de pitch & putt te blijven spelen zolang je wilt.

Hoe kom je van pitch & putt naar een volwaardige baan?

Pitch & putt is een startpunt, geen eindstation, als je verder wilt. Golf.nl beschrijft het traject van beginner naar handicap 54, het niveau dat hoort bij de NGF-baanpermissie, als een opbouw: eerst de basis onder de knie krijgen op een korte baan, dan een cursus of examen om de baanpermissie te halen, en pas daarna los op een volwaardige 18-holes baan. Wil je weten hoe die stap er precies uitziet, van cursus tot examen, dan hebben we dat traject stap voor stap uitgeschreven. Je kunt er ook voor kiezen om die stap nooit te zetten: pitch & putt, shortgolf en country golf blijven gewoon bespeelbaar, ook als je nooit baanpermissie haalt. Wat je allemaal al kunt zonder dat papiertje gaat trouwens verder dan alleen deze korte banen.

En in Vlaanderen?

Over de grens heet het net even anders, maar het idee is identiek. Golf Vlaanderen heeft met de Just Golf route een vergelijkbaar systeem opgezet voor wie zonder vaardigheidsbewijs wil spelen, en ook daar liggen compacte banen die voor iedereen open staan, zoals de compacte baan bij Nippon Golf & Business Club in Hasselt. Woon je dicht bij de grens, dan ligt de dichtstbijzijnde optie misschien net over de grens. Waar Nederland voor hetzelfde idee een lappendeken aan namen gebruikt, pitch & putt, shortgolf, country golf, kiest Vlaanderen met de Just Golf route voor één herkenbaar label.